Wandobject met organische vormen en gewikkeld textiel

Het verhaal

Aan de wand hangt een intrigerend driedimensionaal object dat de nieuwsgierigheid prikkelt door zijn volstrekt eigenzinnige vormentaal. Het roept beelden op van oeroude rituelen, ontpoppende zaden en de kwetsbaarheid van het tastbare lichaam. Twee donkere, mysterieuze volumes rusten zij aan zij: de een zorgvuldig ingebonden en gekoesterd, de ander vrij en zwaar uitzakkend als een geheimzinnig orgaan of een stuk verkoolde aarde. In plaats van een glad gepolijste sculptuur zie je hier een werk dat ademt door zijn tastbare, ruwe materialiteit. In een intieme omgeving, omringd door boeken over kunstenaars die eveneens zochten naar het bezielde en het instinctieve, eist het werk zijn stilte op. Het sluit naadloos aan bij stromingen als de arte povera en de assemblagekunst, waar gevonden textiel, touw en donkere materie worden getransformeerd tot dragers van betekenis. Let bij het kijken vooral op het linker onderdeel. Kijk hoe de langgerekte, donkere vorm met twee oogachtige uitsparingen wordt opgevangen in een wieg van gerold en ingesnoerd linnen. De losse koorden die eronder bungelen, lijken wel wortels die zojuist uit de aarde zijn losgetrokken, waardoor het geheel balanceert tussen een rustend wezen en een eeuwenoude talisman.

Wie

De individuele schepper van dit sculpturale werk is niet openbaar gedocumenteerd, aangezien het zich in een particuliere omgeving bevindt. De beeldtaal en het materiaalgebruik sluiten nauw aan bij naoorlogse tradities van assemblagekunst en arte povera, waarin de expressie van eenvoudige, tastbare grondstoffen vooropstaat. Makers binnen deze stromingen experimenteerden veelvuldig met omwikkelde volumes, organische texturen en duistere, aardse pigmenten. De omringende literatuur over kunstenaars als Louise Bourgeois en Thierry De Cordier verraadt een sterke verwantschap met kunst die het lichamelijke, het mysterieuze en het kwetsbare onderzoekt.

Wat

Het werk bestaat uit twee naast elkaar hangende, donkere volumes die aan de wand zijn bevestigd. Het linker onderdeel is een langgerekte, donkere kegelvorm met twee markante holtes, gedragen in een soort wieg of harnas van gerold en met touw ingesnoerd linnen. Aan de onderzijde van deze stoffen band hangen gerafelde koorden vrij naar beneden, terwijl de bovenkant in een ophanglus uitloopt. Rechts daarvan hangt een grotere, asymmetrische massa met een matzwarte, ruwe textuur die herinnert aan verkoold hout, teer of gips. De wisselwerking tussen de weerbarstige, donkere massa en het bleke, beschermende bindwerk verleent het geheel een rituele lading.

Waar

Het werk hangt in een particuliere studieruimte in Eindhoven, direct geflankeerd door een rijk gevulde boekenkast met monografieën over moderne en hedendaagse kunstenaars. Omdat het een privé-eigendom betreft en geen geregistreerd museumstuk, zijn de exacte herkomstgeschiedenis en eerdere tentoonstellingslocaties niet publiekelijk gearchiveerd.

Waarom

Objecten die balanceren tussen cocon, mummiebundel en anatomisch orgaan onderzoeken de fundamentele grens tussen beschutting en gevangenschap. Het omzwachtelen en insnoeren van vormen is een universele menselijke handeling die zowel verwijst naar oeroude conserveringsrituelen als naar het helen of beschermen van een kwetsbare kern. Doordat het werk herkenbare anatomische trekken suggereert zonder ze te expliciteren, wekt het de nieuwsgierigheid naar wat eronder schuilgaat. Het functioneert zo als een hedendaagse talisman, waarin materie en handmatige arbeid een raadselachtig spoor nalaten.

Bronnen en begrippen

• assemblagekunst — Beeldhouwkundige stroming waarin uiteenlopende gevonden of bewerkte materialen tot een nieuw geheel worden samengevoegd.
• arte povera — Italiaanse kunstbeweging uit de jaren zestig die bewust koos voor eenvoudige, aardse en vergankelijke materialen.
• linnen — Natuurlijk weefsel vervaardigd uit vlasvezels, geliefd om zijn tastbare nerf en duurzaamheid.
• Eindhoven — Brabantse stad met een levendige traditie van vormgeving, industrie en hedendaagse kunstcollecties.